Karadeniz’de Bulunan Batıklar
batık

Araştırma için kullanılan topografi aracı

Araştırmacılar Karadeniz’in derinliklerinde sayıları 40’ı geçen iyi korunmuş gemilerden oluşan bir gemi mezarlığı keşfetti.

Bu hayalet gemi filosu Black Sea Maritime Project’te çalışan bilim insanları tarafından artık sular altında kalmış olan Buz Devri’ne ait yeryüzü şekillerini incelerken tesadüfen keşfedildi. Ekip, prehistorik dönemdeki su seviyesindeki yükselmeyi ve 12.000 yıl önce bölgede yaşamış insanları araştırıyordu.

Karadeniz sularında yaklaşık 2000 metre derinlikte, tarihleri 9. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar uzanan 41 ayrı gemi batığı bulundu.

Su altı arkeologları bu gemilerin yaklaşık olarak hangi tarihe ait olduklarını ve nereden yola çıktıklarını gemilerin kargolarında bulunan toprak testilerin tarzına, çapa tipine, ana direğin görünüşüne ya da armalarına göre belirleyebiliyorlar. Projenin başında bulunan Jon Adam (Southhampton Üniversitesi, Arkeoloji Bölümü öğretim üyesi) en önemli keşiflerden birinin Marco Polo’nun kullandığı tarz gemilerden olan olan Ortaçağ İtalyan tüccar gemisi olduğunu belirtti.

Osmanlı'ya ait gemi batıklarından

 

Bizans ve Osmanlı İmparatorluğuna ait gemi enkazları bölgede yaşayan topluluklar, yapılan ticaret, Antik Yunan ve Roma’nın Karadeniz bölgesinde yaptığı sömürgeleştirme faaliyetleri hakkında yeni bilgiler sağlayacak.

Gemi batıklarının sayısının çok olmasının yanında hepsi iyi korunmuş durumdalar. Bunun nedeni ise Karadeniz’in anoksik (oksijensiz) tabakası. Antik çağlarda sıcaklığın artması, deniz seviyesinin yükselmesine ve tatlı su gölü olan Karadeniz’e ve Boğaz’a tuzlu Akdeniz sularının karışmasına neden oldu. Karadeniz bugün hem tatlı su hem tuzlu suyla beslenen bir deniz, bu durum Karadeniz’in iki katmanlı olmasına neden oluyor. Üst katman düşük tuz oranına ve yüksek oksijen oranına sahipken alt katmanda oksijen bulunmayan tuzlu bir katman bulunmakta. 150 metreden sonra oksijen oranının sıfıra düşmesi organik materyallerin korunması için ideal bir ortam yaratıyor. Bu sayede ip yumakları, dümenler, dekoratif şekiller (oyulmuş gemi başı süsleri gibi) yüzlerce yıl su altında kalmalarına rağmen günümüze kadar korunmuşlar. Bazı gemilerin durumu tahtalarının üzerindeki oyma ve yapım aletlerinden kalan izleri görebileceğimiz kadar iyi.

Osmanlı'ya ait gemi batığından detaylar

Araştırma ekibi yeryüzü şekillerini inceleyecekleri bu projede batıkları bulmalarının beklenmedik ama etkileyici bir süpriz olduğunu açıkladılar.